����VR��Ƶ

Beth Yw Meithrinfeydd Wystrys?

Mae meithrinfeydd wystrys yn amgylcheddau gwarchodedig a reolir. Maen nhw wedi’u cynllunio er mwyn cadw wystrys brodorol aeddfed, gan roi cyfle iddyn nhw atgynhyrchu a rhyddhau larfâu i’r dyfroedd o’u hamgylch. Mae’r strwythurau hyn yn hanfodol er mwyn adfer wystrys, ac maen nhw’n helpu i ailadeiladu poblogaethau o wystrys mewn ardaloedd lle maen nhw wedi dirywio neu ddiflannu.

Pam Rydym Yn Eu Defnyddio

Yn ein safleoedd peilot ym Marinas Conwy a Deganwy, rydym wedi gosod meithrinfeydd wystrys crog o dan y pontynau - pob un yn cadw tua 27 o wystrys aeddfed. Mae’r safleoedd hyn yn creu amodau delfrydol i atgynhyrchu, gan gynnig amddiffyniad rhag ysglyfaethwyr, gwaddodi, a symudiad tonnau. Mae agosrwydd wystrys at ei gilydd yn y meithrinfeydd hyn yn cefnogi silio a rhyddhau larfâu rheolaidd.

Sut Maen Nhw’n Gweithio

• Gwell Atgynhyrchu: Mae’r strwythur yn annog silio naturiol, â larfâu yn cael eu rhyddhau i’r golofn ddŵr yn ystod y tymhorau magu.
• Amddiffyn: Mae’r strwythur yn diogelu wystrys rhag cael eu gorchuddio gan waddod, rhag ysglyfaethwyr, a rhag amodau caled.
• Gwasgaru Larfâu: Gall larfâu sy’n cael eu rhyddhau setlo ar wely môr addas cyfagos, gan ffurfio riffiau wystrys newydd a chyfrannu tuag at adfer y boblogaeth.
   

Manteision Amgylcheddol a Chymunedol

• Hybu Niferoedd Wystrys: Mae meithrinfeydd yn helpu i adfer poblogaethau brodorol o wystrys sy’n cynnal eu hunain yn y bae.
• Hidlo Dŵr: Mae wystrys yn hidlo dŵr, gan dynnu maethynnau gormodol ohono, gwneud y dŵr yn gliriach a gwella ei ansawdd.
• Creu Cynefin: Mae larfâu wystrys sydd wedi setlo yn ffurfio cynefinoedd riff sy’n cynnal ystod eang o fywyd morol.
• Gwyddoniaeth Dinasyddion: Mae gwirfoddolwyr lleol yn cael eu hyfforddi i gefnogi’r gwaith misol o fonitro’r meithrinfeydd — casglu data ar iechyd wystrys a bioamrywiaeth leol tra’n chwarae rôl ymarferol mewn cadwraeth forol. 

Adfer riffiau wystrys yw’r broses o ailadeiladu cynefinoedd wystrys naturiol drwy greu’r amodau iawn i wystrys setlo, tyfu, a ffurfio strwythurau riff. Mae’r riffiau hyn yn cynnal bioamrywiaeth forol, yn gwella ansawdd dŵr, ac yn helpu i adfer ecosystemau arfordirol iach.

Ym Mae Conwy, rydym yn ceisio adfer cynefin wystrys brodorol drwy greu riff ar wely’r môr gan ddefnyddio graean calchfaen a chregyn bylchog hindreuliedig. Mae’r deunyddiau hyn yn darparu’r arwyneb caled y mae ar larfâu wystrys ei angen i gydio wrthynt a thyfu.

Mewn rhai cymunedau, mae cof byw am wystrys brodorol yn bodoli o hyd; mewn eraill, mae’r cysylltiad hwnnw wedi pylu. Mae prosiect Wystrys Gwyllt Bae Conwy yn ceisio ailennyn diddordeb yn y dreftadaeth ddiwylliannol hon drwy adfer presenoldeb ac arwyddocâd wystrys brodorol ym Mae Conwy.
Drwy raglen benodedig ac uchelgeisiol sy’n cynnwys ymgysylltu â’r cyhoedd, addysg, a gwyddoniaeth dinasyddion - ynghyd â gwella cynhwysiant - rydym yn ceisio ailgysylltu pobl â’u hamgylchedd morol a’u hanes arfordirol cyffredin, gan adeiladu ar lythrennedd morol. Drwy feithrin dealltwriaeth, chwilfrydedd, a stiwardiaeth, rydym yn gobeithio ysbrydoli cenhedlaeth newydd o eiriolwyr morol a fydd yn helpu i adfer ac amddiffyn ein poblogaethau o wystrys brodorol.
 

1. Myfyrwyr i gael mwy o wybodaeth ac ymwybyddiaeth o wystrys brodorol a’r gwasanaethau ecosystem maen nhw’n eu darparu.
2. Myfyrwyr i gael mwy o wybodaeth a dealltwriaeth o gynefinoedd morol yn y DU a’r amgylchedd morol gan arwain at fwy o lythrennedd morol.
3. Myfyrwyr i gael mwy o ymwybyddiaeth a dealltwriaeth o’u prosiect Wystrys Gwyllt lleol.
4. Myfyrwyr yn cael eu hysbrydoli i ofalu am yr amgylchedd morol a dod yn stiwardiaid morol.
    

Mae’r rhaglen, sy’n gysylltiedig â chwricwlwm cenedlaethol Cymru, ac sydd ar gael yn y Gymraeg a’r Saesneg, yn cynnig ystod o weithgareddau di-dâl a phrofiadau i ddod â gwyddor eigion yn fyw:

• Saffari Wystrys – gweld wystrys brodorol yn agos yn ein systemau meithrinfeydd
• Gweithdai ystafell ddosbarth a gwasanaeth boreol – yn gysylltiedig â’r cwricwlwm ac ar gael wyneb yn wyneb neu’n ddigidol
• Cyfranogiad ymarferol – helpu i fonitro a gofalu am ein hwystrys fel rhan o’n prosiect adfer byw
• Cyfleoedd ar gyfer interniaeth ac ymchwil – i fyfyrwyr mewn coleg neu brifysgol

Ar gyfer archebion grŵp neu i ddarganfod rhagor, cysylltwch â: wild.oysters@zsl.org neu eich swyddogion project lleol: rhianna.parry@bangor.ac.uk neu m.hayden-hughes@bangor.ac.uk